| Patron szkoły |
| Written by morpheus | |||||||||
| Monday, 13 July 2009 22:34 | |||||||||
|
There are no translations available.
Matejko był człowiekiem skromnej postury, cichym i małomównym, a przecież dał Polakom w czasach zaborów obrazy silnie pobudzające patriotyzm. Bez Matejki cała polska kultura byłaby inna. Matejko urodził się 24 czerwca 1838 roku w Krakowie. Mały Jaś od dzieciństwa wprawiał się w rysowaniu. Lubił zwłaszcza układać „żywe obrazy”, z królem jakimś posadzonym na tronie z dwóch krzeseł i kapy z łóżka w otoczeniu poprzebieranych „dworsko” dzieciaków… Pierwsze lata Jan przeżył w wolnym, choć dozorowanym przez zaborców, Krakowie. Uczęszczał do najlepszego krakowskiego liceum św. Anny, ale miernym był uczniem. Zbyt wiele czasu poświęcał rysunkom. W 1851 r. nie otrzymał promocji, ale za wstawiennictwem prof. Stattlera, który zachwycił się jego pracami, został przyjęty do Szkoły Sztuk Pięknych, w której na przemian chwalony i ganiony klepiąc studencką biedę czasem wspomaganą nędzną zapłatą za szyldy i kopie lub przez brata Franciszka, spędził kolejnych lat siedem.
Dopiero potem namalował obrazy krzepiące serca Polaków: "Batory pod Pskowem", "Bitwa pod Grunwaldem", "Jan III Sobieski pod Wiedniem", "Hołd Pruski", "Kościuszko pod Racławicami".
21 listopada odbył się ślub Jana Matejki z szesnastoletnią Teodorą Giebułtowską, którą co prawda znał od dziecka (uczył Teosię gry na pianinie), ale o wiele później dostrzegł w niej walory godne damy swojego serca. 25 marca 1865 r. państwo Matejkowie wyjechali w podróż poślubną do Paryża. Jan – zafascynowany był dziełami sztuki i architektury, ale w tym co podziwiał był jakby zawrócony ku przeszłości. Nie zauważał nowych trendów w malarstwie. 1 maja została otwarta wystawa obrazów w Paryżu, gdzie obraz „Kazanie Skargi” uzyskał pochlebne opinie oraz medal za pierwsze miejsce. Mistrz wracał do kraju w aurze ogromnego sukcesu. W lipcu 1866 r. Matejko zbliżał się do końca prac nad swym nowym obrazem „Rejtanem”. Mimo wielu nieprzychylnych opinii na temat najnowszego dzieła mistrza, obraz został wystawiony. Utrwalił on wysoką opinię twórcy w społeczności Krakowa. Serafińska zapisała typową opinię krakowian: „Rejtan to symbol dziejowy. Ten obraz to upadek Polski, a nie jej sprzedaż. Sakiewka z rozsypanym złotem zdrajców to epizod – jak oni sami – przeminie. Natomiast naród – Rejtan - trwać będzie wiecznie, jak trwa pamięć Rejtana - cnoty i Rejtana - miłości”. Matejko czuł rozgoryczenie z powodu zaledwie srebrnego medalu na paryskiej wystawie. Mimo nieprzychylnych ocen „Rejtan” został kupiony za ogromną sumę 50 tysięcy franków przez austriackiego cesarza Franciszka Józefa. Mistrz często wyznawał, ze nie jest szczęśliwy w związku z Teodorą. „Ja cierpię i męczę się od pierwszej chwili pobrania się naszego. Już dwa tygodnie po ślubie naszym powiedziała mi żona, że jeśli ją tylko nos zaswędzi, to będę tańczył koło niej. Jakież okropne te wyrazy sprawiły na mnie wrażenie! (…) Gdy wspomnę o tym, to do dziś jeszcze truchleję, bo od tej pory ciągnie się piekło życia mojego.”W 1888 roku żona Matejki oszalała: „Zaczęła twierdzić, że mąż jej jest wiarołomny, że niemoralnie prowadzi się, a w swoich rozmowach o dzieciach nieprzyzwoite rzucała myśli”. Twierdziła, że nienawidzi swych dzieci, że je zabije, a potem zabije męża swego.Jan wyjechał z dziećmi na wieś. Teodorę odwieziono do szpitala dla psychicznie chorych. Tam spędzi kilka lat. Ostatni znany list Jan tak kończy: „Twój zawsze najwięcej ze wszystkich kochający swoją, jak się zwiesz sama, Zawieruchę”.Za tę miłość do trudnej żony należy się Matejce jeszcze jeden laur.1 listopada 1893 roku, Jan Matejko umiera po trwającej kilka lat chorobie. Zgodnie z życzeniem zostaje pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.Jan Matejko stworzył ponad 300 obrazów, około 3 tysiące rysunków. Większość dzieł znajduje się w Krakowie, w Domu Jana Matejki i w Sukiennicach, oddziałach Krakowskiego Muzeum Narodowego. W Sukiennicach pomieszczono przede wszystkim wieloformatowe płótna. W Domu Jana Matejki zgromadzono mniejsze obrazy i szkice olejne, akwarele i rysunki. Obecnie zbiory Domu Jana Matejki liczą około 6 tysięcy obiektów.
|
|||||||||
| Last Updated on Friday, 17 July 2009 13:37 |
